Nagrobek Jana III Dobrego

 

 

 

                                      Nagrobek Jana III Dobrego kliknij aby powiększyć

 

Do niedawna imię księcia Jana Dobrego, Opolanie znali jedynie przez nazwę jednej z ulic. Osoba Jana III nabrała rozgłosu na nowo, kiedy zagrożone było istnienie województwa opolskiego. Wtedy właśnie ks. prałat Stefan Baldy, proboszcz katedry, "obiecał" ostatniemu Piastowiczowi, że jeśli uratuje Opolszczyznę, to wyciągnie go spod posadzki głównej nawy katedry. Kiedy więc w lipcu 1998 roku rząd ogłosił podział państwa polskiego na 16 województw (z opolskim) przystąpiono do dzieła. 

  

Ostatni spośród opolskich Piastów urodził się około 1460 roku. Gospodarny władca pokojowo przyłączył do ziemi opolskiej okręg gliwicki, bytomski, kozielski, prudnicki i niemodliński. Najważniejszym sukcesem Jana było przyłączenie Księstwa Raciborskiego, które otrzymał od w ramach sukcesji w 1512 roku. Tak więc złączył ziemie rozciągające się na obszarze 12 tys. km kwadratowych. Książę emocjonalnie był związany ze stolicą księstwa i najchętniej przebywał w zamku na Wyspie Pasieka.

Bardzo ważnym osiągnięciem ostatniego Piasta jest tzw. "Ordunek górny" z 1528, który stanowił podstawę ustawodawstwa górniczego w Polsce i na Śląsku. Dokument ten świadczy o wysokiej trosce Władcy o górników. Jan Dobry nakazał zorganizować lecznice dla gwarków, ustalił wysokość płac, tworząc w ten sposób namiastkę dzisiejszych ubezpieczeń. Przed śmiercią nadał swym poddanym przywilej ziemski, tzw. Konstytucję, która ujednolicała prawo, regulowała sądownictwo i ustawodawstwo księstwa. Książe nakazywał oddawać starostom część dochodów na potrzeby oświaty. Chłopi mogli nie tylko posiadać ziemię, ale również zajmować się rzemiosłem. Natomiast dziedzic miał obowiązek opiekować się sierotami.

Również na czasy Jana Dobrego przypadło oddanie do użytku Kolegiaty św. Krzyża (dzisiejszej katedry), która dzięki szczodrobliwości ostatniego Piasta, po ponad stu latach ruiny i dwóch pożarach, otrzymał późnogotycki kształt (1520 rok). Ludziom zaś wtedy żyło się dobrze, a księstwo i miasto cieszyło się pokojem.

Jan III zmarł 23 marca 1532 roku i pochowany został zgodnie z jego ostatnią wolą w Kolegiacie Opolskiej. Pochowano go w nawie głównej, pomiędzy stallami kanonickimi. 50 lat później Starosta Opolski Jan Oppersdorff wystawił mu sarkofag z różowego marmuru, pokrytego płytą nagrobną z granitu. W latach 1642-43, w czasie okupacji Opola przez Szwedów zwłoki zostały przełożone do drewnianej trumny, starą, ołowianą, przetopiono na kule armatnie. Wtedy też prawdopodobnie skradziono mu insygnia książęce. W roku 1774 sarkofag usunięto, szczątki pochowano pod posadzką, a płytę nagrobną przeniesiono do dzisiejszej kaplicy Piastów.

 

Powołana przez ks. bpa Alfonsa Nossola specjalna komisja, dokonała 28 września 1998 roku ekshumacji szczątków, składając je z właściwymi dokumentami w nowej trumnie. Na przełomie czerwca i lipca 1999 roku, został odprawiony symboliczny pogrzeb, w czasie którego doczesne szczątki Jana Dobrego zostały przeniesione do nowego sarkofagu w katedralnej kaplicy Piastów. Na trumnie, umieszczonej w sarkofagu, rzeźbionym przez opolskiego artystę Adolfa Panitza, zauważymy tablicę ze słowami: Joannes III Dux Ultimus Oppoliensis et Ratiborniisis + 1532 R i P